مقام معظم رهبری در سومین نشست اندیشههاى راهبردى به نکات مهمی اشاره کردند که بخشی از آن در ذیل آمده است.
۱- لزوم نظریه پردازی در حوزه زن
مسئله زن و خانواده براى کشور، جزو مسائل درجه یک است.
در همین زمینه مسئله زن، این همه منابع و تعالیم اسلامى در دسترس ماست. آیات کریمه قرآن چه آیاتى که مستقیماً به این مسئله ارتباط پیدا می کند و چه آیاتى که با کلیت خود، با عموم و اطلاقِ خود شامل این مورد می شود، در اختیار ماست. اینها را باید تئوریزه کنیم به شکل نظریهها و مجموعههاى قابل تشعب، قابل استفاده و قابل استنتاج دربیاوریم و در اختیار همه بگذاریم.
دهها نظریه و الگوى مترقى در همین زمینه زن و خانواده می شود استخراج کرد.
۲- لزوم پرداختن به مسئله زن
آینده احتیاج دارد به این حضور زنانه در مجموعه حضور ملى. پس بایستى ما راجع به مسئله زن و حفظ این ظرفیت که در جامعه ما وجود دارد، تلاش کنیم. این دلیل اول است براى اینکه باید به مسئله زن بپردازیم. دلیل دوم، مسئلهى خانواده است.
۳- نقش زنان در انقلاب اسلامی
اولاً نقش و سهم بانوان در نظام، یک نقش فوقالعاده و ممتاز است. همچنان که در اصل انقلاب، نقش بانوان ممتاز بود.
زنان یک نقش مؤثر و بىجایگزین داشتند که اگر نبودند زنان توى این اجتماعات، بلاشک این اجتماعات عظیم و این تظاهرات عظیم، آن اثر را نمیبخشید؛ علاوه بر اینکه در بعضى جاها مثل مشهد ما، اصلاً شروع این تظاهرات، از زنان شد.
۴- نقش زنان در دوران دفاع مقدس
در این دوران سخت، نقش زنان، یک نقش فوقالعاده بود. نقش مادران شهدا، نقش همسران شهدا، نقش زنان مباشر در میدان جنگ، در کارهاى پشتیبانى و بعضاً بندرت در کارهاى عملیاتى و نظامى – که من بخش کارهاى پشتیبانىاش را خودم از نزدیک در اهواز دیدم – یک نقش فوقالعاده بود.
زنها حتّى در بخش هاى نظامى هم فعال بودند؛ همین نوشتهى خانم حسینى در کتاب «دا» این را نشان می دهد.
اینها یک مجموعه کارى است که واقعاً با هیچ معیارى، با هیچ ترازویى قابل اندازهگیرى نیست. مادر، مادر شهید، مادر دو شهید، مادر سه شهید، مادر چهار شهید؛ شوخى نیست؛ اینها به زبان آسان مىآید.
۵- اهمیت خانواده
مسئله خانواده، مسئله بسیار مهمى است که پایه اصلى در جامعه است، سلول اصلى در جامعه است.
جامعه اسلامى، بدون بهرهمندى کشور از نهاد خانوادهى سالم، سرزنده و بانشاط، اصلاً امکان ندارد پیشرفت کند، بخصوص در زمینههاى فرهنگى و البته در زمینههاى غیر فرهنگى.
۶- وضعیت زن در غرب
اما عقیده من این است که بیشترین جریمه غرب در مسئله زن و خانواده، در نگاهش به زن است و این را با یک جمله و دو جمله نمی شود توصیف کرد. بزرگترین ضربه و اهانت به کرامت زن را همین سیاست غربى دارد انجام میدهد. همین فمینیسته اى افراطى هم – که خب، لایههاى متعددى دارند – من حیث لایشعر دارند به زن ضربه میزنند.
غرب در قضیه زن و خانواده، در یک گمراهى و ضلالت عمیقى به سر می برد. فقط خانواده نیست، بلکه در مورد شخصیت زن و هویت زن، غرب در یک گمراهى عجیبى است.
۷- مشکلات زنان در کشور
به نظر من خیلى از این مشکلات مربوط به بانوان، ناشى است از مشکلات حیات جمعى خانواده، به حیثى که زن در آن محور است.
اگر زن داخل خانواده امنیت روانى داشته باشد، امنیت اخلاقى داشته باشد، آسایش داشته باشد، سَکَن داشته باشد، حقیقتاً شوهر براى او لباس محسوب شود – همچنان که او لباس شوهر است – و همچنان که قرآن خواسته، مودّت و رحمت بین اینها باشد و اگر «و لهنّ مثل الّذى علیهن» در خانواده رعایت شود – این چیزهایى که اصول کلى و اساسى است – آنگاه مشکلات بیرون خانواده براى زن قابل تحمل خواهد شد؛ اصلاً بر اینها فائق مىآید. اگر زن در آسایشگاه خود، در سنگر اصلى خود، بتواند مشکلات خودش را کاهش بدهد، بلاشک در عرصه اجتماع هم خواهد توانست.
۸- اهمیت انسان در قرآن
اولاً نگاه اسلام به جنسیت، یک نگاه درجه دو است؛ نگاه اول و درجه یک، حیث انسانیت است که در آن، جنسیت اصلاً نقشى ندارد. خطاب، انسان است.
در زمینه مسائل اصلى انسان – که مربوط به انسان است – زن و مرد هیچ فرقى ندارند. خب، شما ببینید در تقرب الىالله، یک زنى مثل حضرت زهرا، مثل حضرت زینب، مثل حضرت مریم هستند؛ رتبهشان، رتبههاى فوق تصور امثال ماهاست.
۹- شوهر داری در ردیف جهاد با نفس
البته شوهردارى خیلى سخت است. با توقعاتشان، با انتظاراتشان، با بداخلاقىهاشان، با صداى کلفتشان، با قد بلندترشان؛ خب، زنى بتواند با این شرایط، محیط خانه را گرم و گیرا و صمیمى و داراى سکینه و آرامش – سَکَن – قرار بدهد، خیلى هنر بزرگى است. این واقعاً جهاد است، این شعبهاى از همان جهاد اکبرى است که فرمودهاند؛ جهاد با نفس است.
۱۰- ظرایف اشتغال بانوان
اشتغال بانوان از جمله چیزهایى است که ما با آن موافقیم. بنده با انواع مشارکت هاى اجتماعى موافقم؛ حالا چه از نوع اشتغال اقتصادى باشد، چه از نوع اشتغالات سیاسى و اجتماعى و فعالیت هاى خیرخواهانه و از این قبیل باشد؛ اینها هم خوب است. منتها دو سه تا اصل را باید ندیده نگرفت. یک اصل این است که این کار اساسى را – که کارِ خانه و خانواده و همسر و کدبانویى و مادرى است – تحتالشعاع قرار ندهد.
دومین مسئله، مسئلهى محرم و نامحرم است. مسئلهى محرم و نامحرم در اسلام جدى است.
یک نکته هم مسئله ازدواج است.
۱۱- وظیفه دولت در حمایت از اشتغال نیمه وقت زنان
آن وقت همین جا وظیفهاى بر دوش دولت است. باید به آن خانمهایى که حالا به هر دلیلى، به هر جهتى، با هر ضرورتى، کار تماموقت یا نیمهوقت را قبول کردهاند، کمک بشود تا بتوانند به مسئله مادرى برسند، به مسئله خانهدارى برسند. با مرخصىها، با زمان بازنشستگى، با مدت کار روزانه، به نحوى باید دولت کمک کند تا این خانمى که حالا به هر دلیلى آمده اینجا شاغل شده، بتواند به آن قضیه هم برسد.
۱۲- ازدواج
ازدواج یک جنبه قدسى دارد؛ این جنبه قدسى را نباید از آن گرفت. گرفتن جنبه قدسى به همین کارهاى زشتى است که متأسفانه در جامعه ما رایج شده. این مهریههاى سنگین به خیال اینکه می تواند پشتوانه حفظ خانواده و حفظ زوجیت باشد، تعیین می شود، در حالى که اینجور نیست. حداکثر این است که شوهر از دادن امتناع میکند، میبرندش زندان؛ یک سال، دو سال زندان میماند. در این اقدام، به زن چیزى نمیرسد؛ او بهرهاى نمیبرد، جز اینکه کانون خانوادهاش هم متلاشى میشود.
یا همین تشریفات زائد ازدواج – خرج هاى زیاد، مجالس متعدد – که واقعاً انسان دلش می گیرد وقتى می شنود. اینها از آن مواردى است که گفتمانسازى میخواهد.
۱۳- مهریه با برکت
اینکه در اسلام از حضرت امام حسین (علیهالسّلام) نقل شده که فرمود ما دخترانمان و خواهرانمان و همسرانمان را جز با مهرالسّنه عقد نکردیم، به خاطر این است؛ والّا می توانستند. اگر امام حسین می خواست مثلاً با هزار دینار هم عقد بکند، می توانست؛ لازم نبود مثلاً با پانصد درهم – دوازده و نیم اوقیه – مقید به این کار بشود. آنها می توانستند، اما کمش کردند. این کم کردن، با یک محاسبه است.
۱۴- وظیفه مردان
مرد باید قدردان باشد. جامعه باید قدردان باشد. حتماً باید بر روى کار زنهاى خانهدار ارزشگذارى ویژه بشود. بعضى می توانستند بروند کار بگیرند، بعضى می توانستند تحصیلات عالیه بکنند، بعضى تحصیلات عالیه هم داشتند – من دیدم زنانى را از این قبیل – گفتند ما می خواهیم این بچه را بزرگ کنیم، خوب تربیت کنیم، نرفتیم کار بگیریم. زن نرفته کار بگیرد، آن کار هم زمین نمانده؛ آن ده نفر دیگر رفتند آن کار را گرفتند. باید از اینجور زنى قدردانى شود.




برادران و خواهران عزیزی که انتقادات و پیشنهادات خود را از طریق نظرات به اطلاع ما می رسانند؛ جواب انتقاد یا پیشنهاد یا سوال هایشان در همان جایی که نظر داده اند، پاسخ داده می شود.
التماس دعا یا علی مدد.